
Gothic muziek
Binnen de Britse popcultuur kwam de term Gothic in de jaren tachtig in mondjesmaat voor bij een zeer klein divers aantal muziekgroepen die een op klassieke horrorfilms gebaseerd uiterlijk en een grimmig romantische mentaliteit gemeen hadden (niet te verwarren met gothic metal).
Eerste
golf
Als het
vroegste voorbeeld van Gothic wordt wel eens het album The Marble Index van Nico
uit 1969 genoemd. Joy Division (opgericht in 1976) wordt wel als eerste
gothicband beschouwd. Tijdens de punk onderscheidde deze groep zich door
onheilszwangere teksten, gecombineerd met sfeerbepalende klanken. De groep had
grote muzikale invloed op de aanvankelijk lichtvoetige rockband The Cure.
De punkband Siouxsie and the Banshees adopteerde ondertussen de vormgeving van klassieke horrorfilms. Ook dit werd later overgenomen door de popband The Cure.
Toen punk begin jaren tachtig plaatsmaakte voor de New Romantics-rage, werd de sombere kant van dat op voorbije eeuwen gebaseerde modebeeld vertegenwoordigd door de "goths". Deze over het algemeen vriendelijke, zij het wat tobberige, meestal uit de middenklasse afkomstige goths vielen vaak op door overwegend zwarte kleding, gitzwart geverfd haar en een bleek gelaat. Op muzikaal gebied was er voor elke goth wel wat van zijn gading te vinden. Wie prettig in het gehoor liggende liedjes prefereerde, koos voor The Cure of voor Toyah. Siouxsie and the Banshees en X Mal Deutschland maakten iets eigenwijzere muziek, terwijl de acts van het 4AD-label ronduit arty waren. Met Bauhaus, Killing Joke of The Cult werd het al wat grimmiger en de onbehaaglijkste kant van het genre werd vertegenwoordigd door The Birthday Party en Alien Sex Fiend.
De goths waren gedurende de gehele jaren tachtig een vertrouwde verschijning op plekken waar 'alternatieve' jongeren bijeen kwamen. Pas met de komst van progressieve dansmuziek en grunge werden de goths als ouderwets beschouwd.
Tweede
golf
Gedurende het
begin van de jaren 90 verdween het Gothic genre geheel naar de achtergrond.
Alleen in Duitsland bleef het populair. In Nederland verdween het vrijwel
helemaal. Alleen de Inrichting feesten die vanaf 1991 in diverse locaties binnen
Amsterdam werden gehouden waren een laatste bastion. Op deze feesten werd
alternatieve muziek gecombineerd met oude en nieuwe, uit Duitsland afkomstige
new wave, EBM en Gothic.
De tweede golf kwam in de tweede helft van de jaren 90 langzaam bovengronds. Een interessant verschijnsel in deze is dat veel stromingen die in de jaren 80 buiten de Gothic vielen, er gedurende de jaren 90 meer en meer mee geassocieerd werden. Genres als EBM, industrial, new wave en neofolk gingen deel uitmaken van de bonte verzameling stijlen die men gemakshalve samen onder de noemer "Gothic" begon te plaatsen. Technisch gezien is deze tweede golf dus meer een new wave stroming, dan een daadwerkelijke opleving van de Gothic, hoewel ook deze oorspronkelijke
stroming nog steeds deel uitmaakt van het pakket. Feitelijk werd gedurende de jaren 90 het etiket "New Wave" verruild voor "Gothic". Het is daarom belangrijk onderscheid te maken tussen de oorspronkelijke definitie (te vinden bij Gothic rock) en de huidige situatie waarin een groot aantal stijlen als "Gothic" worden aangemerkt.
Binnen deze tweede golf vind je zo stijlen van de romantische en vriendelijke darkwave en medieval muziek, tot de grimmige elektronica van de EBM en industrial. Vanaf 1998 begon de tweede golf zich langzamerhand te manifesteren. Feesten en concerten begonnen zich te verplaatsen van de kraakpanden naar de reguliere clubs, en het clubcircuit. Tegenwoordig heeft elke grote zaal in Nederland wel een gothic feest. Sinds 2003 heeft Nederland zelfs een groot Gothic festival in de vorm van het summer darkness festival in Utrecht.
Wereldwijd heeft Gothic zijn meeste aanhang in de westerse wereld, met Noord-Europa/Duitsland als centrum. Het genre is echter ook populairder aan het worden daarbuiten. Zo zijn er grote scenes in Zuid en Midden Amerika. Een land als Mexico heeft zelfs een internationaal gewaardeerde EBM scene, waarvan de Azteeks-indiaanse band Hocico de belangrijkste vertegenwoordiger is. Ook in Japan is het populair, hoewel de Japanners er een sterke eigen invulling aangeven middels visual kei muziek, en gothic lolita kleding. Hoewel deze stijl in werkelijk geheel los staat, wordt het door velen als substijl beschouwd.
De tweede golf wordt in Nederland ook wel eens aangeduid als cybergothic. Deze naam, uitgedacht door de Utrechtse gothic dj X-X-X (echte naam: Kees de Brouwer) werd oorspronkelijk gebruikt als aanduiding voor de nieuwe generatie goths die contact met elkaar zochten via internet. De term cybergothic wordt tegenwoordig ook gebruikt om de elektronische stijlen binnen de Gothic aan te duiden.
Overzicht stromingen
De volgende
stromingen vallen heden ten dage onder de gothic noemer: Darkwave, EBM,
industrial, Medieval, synthpop, powernoise, gothic rock, darkambient, neofolk,
martial/military pop
Genre's als electroclash, electro, new wave en shoegaze worden door hedendaagse goths ook gewaardeerd, en zijn ook wel eens op de moderne gothic feesten te horen. Op de moderne gothic feesten wordt ook de meer donkere moderne New Wave gedraaid, zoals bands als Editors. Interpol en White rose movement.
Gothic-Metal
Gothicrock / deathrock
Deze muziek
is de oorsprong van alle gothic-muziek, ondanks dat dit genre niet meer gebezigd
wordt, op enkele uitzonderlijke aspecten na. Deze muziek bevat eenvoudige drum
en baspartijen en worden ondersteunt door middel van zang en gitaar. Om een
bombastische gotische klank te krijgen, wordt gebruik gemaakt van reverbs.
Bekende bands: Sisters of Mercy, Bauhaus en Joy Division.
EBM, oftewel:
Electronic Body Music
Dit genre is
ontstaan rond 1980. Momenteel begint het weer een beetje tot leven te komen.
Deze muziek is volledig elektronisch. Kenmerkende aspecten zijn harde 4/4 beats,
staccatto basslines, en dramatische melodieen. De zang is in vele gevallen ook
vervormd.
Bekende bands: VNV Nation, Cyborg Attack, Accessory, Suicide Commando.
Darkwave
Dit is de
elektronische variant van de gothicrock/deathrock. Synthesizers en drumcomputers
overheersen in deze muziek. Daarnaast waren het de galmende zang, de sfeervolle
beats en duistere klankpartijen de nieuwe doorbraak.
Bekende bands: Deine Lakaien, Clan of Xymox, Diary of dreams, Diorama.
Neofolk
Hierbij heb
je voornamelijk indurstrielen die acoustische instrumenten weer in de muziek
brengen. Melancholieke rustige muziek op akoestische gitaren, fluiten, violen en
Cello's. Teksten handelen vaak over het eenvoudige leven van vroeger, en
esotherische thema's.
Bekende bands: Death in June, Of the wand and the moon, Current 93 en Ostara.
Medieval
Dit is een
middeleeuwse muziekstijl die naar eigen wijze wordt aangepast. Het wordt echter
soms ook traditioneel gehouden. Vaak worden er aspecten uit Darkwave gebruikt om
een dramatisch effect te laten ontstaan.
Bekende bands: Corvus Corax, Helium Vola, Arcana en Qntal.
Gothic
muziek met klassieke invloeden
Deze stroming
is vooral de laatste jaren de populariteit aan het winnen. Het bevat ruige
muziek met instrumenten als Basgitaar, elektrisch gitaar, synthesizer en drum.
Maar door de klassieke invloed, vaak in de vorm van klassieke zang in samenspel
met een diepe rauwe stem, wordt dit genre als heel bijzonder ervaren.
Bekende bands: Nightwish, After Forever, Epica en Tristania.
Belangrijke bands uit de eerste golf
Joy Division, Bauhaus, The Cure, Fields of the Nephilim, The Mission, Siouxsie
and the Banshees, The Sisters of Mercy
Belangrijke bands uit de tweede golf
Qntal, VNV
Nation, Deine Lakaien, Wolfsheim, Grendel, Helium vola, Converter, Covenant, The
frozen autumn, Der blutharsch, Suicide Commando, Derniere volonte, Mesh, Haus
arafna, Ah Cama-Sotz, Hocico, Calva Y Nada, Goethes Erben, Das Ich, Project
Pitchfork, Lacrimosa, This Vale Of Tears, Sopor Aeternus, London After Midnight,
Combichrist, Unter null, Emilie autumn
