De Runen is een eeuwenoud Orakel dat al in 1300 v. Chr. bestond. Het woord Runen betekent "Geheim Mysterie"
en komt van oorsprong uit Scandinavië De oude Runen Meesters gebruikte Runen en Toverspreuken om het weer,
de oogst, de liefde en de gezondheid mee te beïnvloeden. Hier nog meer informatie met betrekking tot de Runen

Het runenschrift (kortweg runen) is het oudst bekende schrift gebruikt door de Germaanse volkeren van Noord-Europa, Groot-Brittannië, Scandinavië en IJsland vanaf ongeveer de 3de eeuw tot de 16e of 17e eeuw. Het bestaat uit letters samengesteld uit meestal rechte en hoekige lijnen die gemakkelijk in bijvoorbeeld steen of hout kunnen worden gekrast. Bij gebruik op metaal werden ook wel ronde vormen gebruikt. Het aanbrengen van runen werd destijds ook wel "ritsen" genoemd. Futhark is de benaming voor verscheidene Oudgermaanse runenalfabetten. De term voor de wetenschappelijke bestudering van runenalfabetten, runeninscripties en hun geschiedenis, is runologie of runenkunde.

Runeninscripties zijn bekend van ca. 150 tot 1200 na Chr. en in Scandinavië nog een paar eeuwen langer. Na 800 na Chr.  verloor het schrift op het Europese continent geleidelijk de concurrentiestrijd met het Latijns alfabet dat op scholen werd onderwezen. Het schrift werd voor allerlei boodschappen gebruikt, maar is vooral bekend van de runenstenen, die als herdenkingsmonumenten dienen. In bijna alle gebieden waar Germaanse volkeren (waaronder de Vikingen) zijn geweest, kunnen runeninscripties aangetroffen worden.

Met name in Scandinavië zijn runeninscripties te zien. Veel inscripties staan op runenstenen, herdenkingsstenen die werden opgericht langs belangrijke handelswegen. De Einangstein bij het Slidrefjord in Noorwegen is de oudst bekende runeninscriptie die nog op de oorspronkelijke plaats staat. De steen staat in de nabijheid van grafheuvels en restanten van moerasijzerwinning. De twee Runenstenen van Jelling zijn wellicht de bekendste stenen. In de buurt van Sleeswijk, nabij het oude Haithabu, zijn vijf runenstenen te vinden. Dit zijn reconstructies, de originele stenen bevinden zich in het museum van de stad.

Oorsprong en gebruiksduur

Het runenschrift heeft zekere overeenkomsten met het Latijnse, Griekse en Hebreeuwse alfabet. Volgens één theorie is het van Italische oorsprong. Het zou mogelijk ontleend zijn aan de Rhaetiërs, een volk dat in de eeuwen voor onze jaartelling in de Alpen woonde. De Rhaetiërs zouden op hun beurt hun schrift aan de Etrusken hebben ontleend, met wie zij in de Povlakte contact hadden. Andere theorieën spreken van een oorsprong bij de Feniciërs.

In het Zweedse Dalarna werden sommige kalenders nog tot in recente tijden in runen opgesteld, de tekens worden daarbij symbolisch gebruikt om tussen maanjaren en zonnejaren te kunnen rekenen voor christelijke feestdagen als Pasen. Daartoe werden aan het jongere futhark drie extra runentekens toegevoegd, Arlaug, Tvimadur en Belgthor, die echter geen klank- of letterwaarde kennen. Dalarna was ook de streek waar Johannes Bureus heen trok om het gebruik van de runen te bestuderen voor zijn Runa-ABC-boken. In landelijke streken van Noord-Europa werden runen nog zeer lang door het gewone volk gebruikt.

Soorten

De bekendste is het oudere Futhark van 24 runentekens of runstaven. Het jongere Futhark met 16 runstaven werd door de Vikingen gebruikt. Het Anglo-Saksisiche runenschift groeide uit tot 33 runstaven. Het wordt Futhork genoemd, omdat het teken dat in het oudere futhark naar een a-klank verwijst in de angelsaksische reeks naar een o-klank verwijst. In andere gebieden, zoals Friesland, waren andere vormen in gebruik.

Doordat sommige afgelegen gebieden weinig contact hadden met de thuisgebieden veranderde het schrift. Het Groenlandse runenschrift verschilt hierin bijvoorbeeld van het Noorse omdat het Noorse schrift werd veranderd rond 1000 naar een vernieuwde vorm, terwijl op Groenland nog steeds gebruik werd gemaakt van het verouderde runeschrift. In andere delen die door de Vikingen bezet werden ontstond ook een ander schrift. Dit gebeurde echter veel later en in mindere mate als het Groenlandse schrift. Rond 1300 waren er op de Faeröer, Shetland Eilanden, Orkney-eilanden, en de Hebriden dialecten ontstaan. Zelfs in Noorwegen begon er steeds meer onderscheid te ontstaan. Runische inscripties zijn ook bekend uit Rusland, Hongarije, voormalige Joegoslavië en Turkije. Het is niet altijd duidelijk of dit varianten zijn op de Noord-Europese runentekens.

Het Armanenrunenschrift (18 runstaven) is het modernste, het werd in 1902 door Guido von List in een visioen gezien en gepresenteerd als het oerschrift van de Ariërs. List inspireerde Friedrich Marby tot de runenyoga, waarbij de runentekens met het lichaam worden uitgebeeld om zo de krachten ervan over te nemen. De groep rond List kende magische krachten toe aan de runen, waarmee men zich tegen niet-arische invloeden kon weren.

Taalwetenschapper J.R.R. Tolkien ontwierp voor zijn fantasy boeken over Midden-aarde, waaronder "In de ban van de ring", eigen runenschriften, vaak aangeduid als Tolkienrunen.

Futhark

De volgorde van de Futhark-alfabetten verschilt van het ABC; wetenschappers spreken dan ook liever van runenreeksen dan van runenalfabetten. De eerste zes letters van het Futhark worden gevormd door de de runen F-U-TH-A-R-K. De letters in het oude Futhark hebben een vaste volgorde, hoewel de laatste twee runen soms van plaats wisselen. De afbeelding toont deze volgorde:

Fehu - Uruz - Thurisaz - Ansuz - Raidho - Kenaz - Gebo - Wunjo
Hagalaz - Naudhiz - Isa - Jera - Eihwaz - Perdhro - Elhaz - Sowulo
Teiwaz - Berkana - Ehwaz - Mannaz - Laguz - Inguz - Dagaz - Othala
Een groep van acht runen wordt sinds de runologie van de negentiende eeuw ook wel Aett genoemd. De eerste Aett is de runengroep van Freya, de tweede van Hagal en de derde van Týr. De associatie met met Noordse goden stamt uit de laat-twintigste eeuwse esoterie.

Het 24-letterige runenalfabet is het oud-Noorse Futhark. De letters C, Q, V, X en Y bestaan hierin niet, deze klanken zijn ook vreemd in de Germaanse talen. Daarvoor in de plaats zijn er tekens voor de th, de ng en de "ei" klanken. In transcripties kunnen voor de C een s of k worden gebruikt voor de Q de samenstelling ku, voor de V een w of f (zoals in het Fries) en voor de K de samenstelling ks.

De Angelsaksische vorm van het Futhark heet Futhork, omdat het teken dat in het oudere Futhark voor de a-klank stond wordt gebruikt voor een o-klank.

Dat de wolfsangel tot de runen van het Futhark zou behoren is een fantasie van Guido von List uit het eerste decennium van de 20e eeuw. De Wolfsangel behoort tot de acht zogenaamde Middeleeuwse tovertekens, die geen van allen runen zijn. Ook de swastika wordt vaak ten onrechte tot de runentekens gerekend.

Elke rune had een naam, gekozen om de klank van de rune uit te drukken. De namen van de runen bestaan uit gereconstrueerde Proto-Germaanse vormen en zijn gebaseerd op de namen voor runen die voorkwamen in de nieuwe alfabetten en de namen van de letters van het Gotische alfabet.

De runen hadden naast hun simpele naam ook een betekenis waaraan goddelijke kracht werd verbonden. Deze betekenissen worden tegenwoordig nog steeds gebruikt bij het voorspellen van de toekomst aan de hand van runen. Zie hiervoor: Runesteen (orakel). Uiteraard zijn de magische betekenissen van de runen onder het volgende subhoofdstuk niet wetenschappelijk onderbouwd.

Het geven van een naam aan elk van de letters werd bij veel oude alfabetten gedaan. Het systeem waarbij een letter de naam van een bestaand woord heeft, wordt een acrofonisch principe genoemd.

Namen

Het futhark (Scandinavisch runenalfabet) is verdeeld in drie groepen van elk acht runen; Freya's acht, Hagals acht en Tyrs acht. De eerste letter van elk van de namen van deze groepen correspondeert met de eerste letter van de desbetreffende reeks. Het woord futhark zelf wordt gevormd door de 6 eerste letters van het runenalfabet: f, u, þ (th), a, r en k.

Freya's acht

Rune	Naam	Vertaling	Magische betekenis
	fehu	vee	Vee was een zeer belangrijk bezit in het verleden. Deze rune staat dan ook voor rijkdom of voorspoed
	ûruz	oeros	De oeros stond bekend om zijn kracht en snelheid. Deze rune wordt hierom wel gezien als de rune voor de krijgers, omdat er heel veel vaardigheid nodig was om een oeros te bejagen.
	thurisaz	Jötun (reus)	De mening over de betekenis van deze rune verschilt. Sommigen zien er bescherming in, anderen een obstakel.
	ansuz	Aesir (god)	Deze rune staat voor communicatie en goddelijke kracht.
	raidô	reis	Vertegenwoordigd de cyclus van het leven. De rune staat dan ook voor verandering of actie
	kaunan	licht	Staat voor verlichting of goddelijk licht. Dit is de vuurrune.
	gebô	geschenken	Deze rune staat voor het spirituele geschenk en generositeit.
	wunjô	perfectie	Dit is een positieve rune, die balans en harmonie symboliseerd.

Hagals acht

Rune	Naam	Vertaling	Magische betekenis
	haglaz	hagel	Bekend als de weerrune. De betekenis wordt vaak uitgelegd als uitdagingen of oncontroleerbare interne en externe krachten.
	naudiz	armoede of behoeften	De betekenis van deze rune is zelfontplooiing. De rune geeft aan dat behoeften die iemand heeft vervult kunnen worden, wanneer daar aan gewerkt wordt.
	îsaz	ijs	Staat voor een periode van inactiviteit of een status quo.
	jera	jaar of oogst	Deze rune geeft aan dat het verleden achter iemand gelaten kan worden en er een nieuwe tijd aanbreekt. Hiernaast staat de rune ook voor het profiteren van inspanningen in het verleden.
	îhaz	Yggdrasil (taxus)	De taxusboom werd gezien als de bewaarder van wijsheden en als een poort tot andere werelden. Om deze reden staat deze rune bekend als de sjamaanrune, omdat geloofd werd dat sjamanen de mogelijkheid hadden om naar de verschillende werelden te reizen. De rune staat voor motivatie en transformatie.
	perþô	dobbelsteenbeker	In het verleden werd de dobbelsteenbeker al gebruikt bij spellen en weddenschappen. De rune staat voor het lot.
	algiz	eik	Deze rune staat als symbool voor de wereldboom en stelt "bescherming" voor
	sôwilô	zon	De zon geeft licht en warmte en wordt gezien als de levenskracht. Voorspoed en gezondheid zijn de krachten die aan deze rune worden toegekend.

Tyrs acht

Rune	Naam	Vertaling	Magische betekenis
	tîwaz	Tyr	Tyr was een oorlogsgod die zijn arm opofferde om de andere goden te redden. De rune wordt gezien als het teken om een offer te doen, waar je op de lange termijn van kunt profiteren en staat voor heldendom of overwinning.
	berkanan	berk	Doordat de berk bekend staat om het feit dat hij vuur kan overleven en zeer snel herstelt van schade, wordt deze rune in verband gebracht met wedergeboorte, purificatie en vruchtbaarheid.
	ehwaz	paard	Het paard werd gezien als het meest behulpzame dier van het dierenrijk. De rune staat voor samenwerking en vooruitgang.
	mannaz	mens	Deze rune wordt gezien als de vertegenwoordiger van mensheid.
	laguz	water	Water wordt in verband gebracht met intuïtie en emoties.
	ingwaz	Inguz	Inguz (of Ingwaz) was een vruchtbaarheidsgod, de rune staat daarom ook voor vruchtbaarheid. Creativiteit is een andere eigenschap die aan deze rune verbonden is.
	dagaz	dag(licht)	Staat voor duidelijkheid, oplettendheid en verlichting.
	ôþalan	bezitting	De rune staat voor voorouders en erfenis.

       

Anglofriese runen

De Anglofriese runen zijn een verzameling runen die hun naam danken aan hun speciale ontstaansachtergrond.

In de vijfde en zesde eeuw trokken Angelse en Saksische stammen het huidige Westen en Noorden van Nederland [bron?] binnen als onderdeel van hun overtocht naar Brittannië. Een deel van de Angelen en Saksen bleef in Friesland en vermengde zich met de oorspronkelijke bevolking. Ondanks hun gelijke Germaanse achtergrond waren er wel culturele verschillen zoals de vorm en inhoud van hun fuþark (of futhark): het Oudgermaanse "alfabet". Waarschijnlijk al in de vijfde eeuw ontstond een wederzijdse beïnvloeding waardoor een Anglofriese fuþork ontstond. Die werd uitgebreid met een aantal runentekens, terwijl sommigen veranderden van vorm om een weerspiegeling van veranderingen in de taal weer te geven.

De Oudfriese runen komen alleen voor op losse voorwerpen zoals kammen en munten. Hun betekenis is vaak niet duidelijk en ook is niet altijd onomstreden of het daadwerkelijk om Friese runeninscripties gaat. Van Westeremden is het inschrift Adugîslû m(i)þ Gîsuh(i)ldu van rond 800: "Audgislu met Gishildu". Uit de provincie Groningen stammen twee kammen met Oudfriese runeninscripties. Eén van hen bevat enkel het woord kobu, “kam”.

De taal van de Oudfriese runen is beduidend ouderwetser dan de in het Oudfries overgeleverde bronnen. Ze worden gedateerd van 500 tot 800.

De Oudengelse runen zijn omvangrijker in aantal en in lengte van de teksten. Ze worden besproken bij het Oudengels.

Bekende inscripties

Zeer bekende antieke runeninscripties zijn:

EK HLEWAGASTIZ HOLTIJAZ HORNA TAWIDO („ik, Hlewagast, zoon van Holti, voltooide de hoorn“): op de Gallehus-hoorns.
GUTANI O WIHAILAH („der Goten erfdeel, gewijd en heilig“, voluit moet er OÞAL WIH HAILAH staan): op de Ring van Pietroassa (zie ook Gotische runeninscripties). Bij deze interpretatie wordt de letter O voor de betekenis van de naam van die letter gebruikt. Er is van de tekst geen eenduidige interpretatie.

Runen in Nederland

Ook in Nederland zijn runeninscripties gevonden, met name in Friesland. Deze inscripties zijn vaak erg kort, met alleen een naam of met het woord kam op een kam. Van Westeremden stamt een stukje van taxushout met een langere inscriptie; hiervan wordt echter vermoedt dat het om een vervalsing gaat[2]. In 1996 werd in Bergakker een zwaardschede gevonden uit rond het jaar 450 met runen, de runeninscriptie van Bergakker. Het bevat een zin met een van de oudste Nederlandse woorden (ann, ik gun).[3] Bij de Dom van Utrecht werd in 1936 een replica geplaatst van de steen van Jelling in Denemarken.

Functies en betekenissen

De runentekens werden, naast hun dagelijkse gebruik, mogelijk voor het waarzeggen gebruikt: omdat elk schriftteken acrofonisch de naam van een woord draagt, werden hieraan mogelijk magische betekenissen toegekend. Voor dit gebruik is echter geen enkel historisch bewijs voorhanden.

Het Duitse werkwoord raunen (fluisteren) is met rune verwant, net als net Middelnederlandse runne (fluisteren). De betekenis van het woord rune kan ook "geheim" of "verborgen" zijn, al naar gelang van tijd en taal. Zo wordt in de Gotische Bijbel van Wulfila het woord "verborgenheid" (Marcus 4:11) door rúna vertaald.

Runen in de noordse mythologie

In de verhalen uit de noordse mythologie wordt aan het woord runen een andere betekenis gegeven, namelijk die van wijsheid, kennis van het verborgene. In de Hávamál wordt verteld van Odin, die in zijn eindeloze zoektocht naar meer wijsheid, zichzelf negen nachten lang aan de wereldboom, Yggdrasill, ophing, waarna hij tot inzicht kwam dat het geheim achter de runen diep in zijn eigen binnenste verborgen zat. Dit is echter een van de vele interpretaties van de op runen betrekking hebbende strofen uit de Hávamál.

Gebruik door nazi's

Door hun Germaanse oorsprong werden runen ook gebruikt door de nazi's. Voorbeelden hiervan zijn de bliksemschicht-S-en van de SS (de door List gedefinieerde Sig-rune), de Tyr en de Othala. Ook bij neo-nazi's, skinhead's en blanke arische groeperingen zijn runen populair. In Duitsland worden door de nazi's gebruikte runetekens als "verfassungsfeindliche Kennzeichen" (grondwetvijandige symbolen) beschouwd, waardoor het gebruik van sommige runen daar verboden is, soms alleen als die in een bepaalde context worden gebruikt (maar voor de Sig-rune geldt dat in alle gevallen).


Voorspellen met runen

De toepassing van runen om inzicht te krijgen in de toekomst is een van de slechtst gedocumenteerde voorspellingsmethoden. Nochtans is het een volledig westerse methode die vergelijkbaar is met de oosterse I Tjing en de tarot. Bij het werpen van runen wordt de betekenis van de stenen en hun positie gerelateerd aan een vraag die op dat ogenblik gesteld wordt. In dat opzicht gaat het uit van dezelfde vooronderstelling die bij andere voorspellingsmethoden wordt aangenomen, namelijk dat er zoiets bestaat als een synchroniciteit tussen wat gevraagd wordt en het beeld dat de voorspelling oplevert. Of het nu kaarten zijn, de plaats van de planeten of runenstenen, telkens is er sprake van een geloof of een aanname dat er een zinvol verband en gelijktijdigheid is tussen de gestelde vraag en het antwoord dat via de voorspellingsmethode wordt gegeven.

Bij het voorspellen met runen worden traditioneel 25 runenstenen en een werpmatje gebruikt. Vierentwintig van die stenen hebben een runenteken, een ervan is blanco. Een matje wordt vervaardigd van papier of gelijk welk ander materiaal naar keuze. Daarop worden dan 3 concentrische cirkels getekend of genaaid. Als richtlijn wordt geadviseerd om voor die cirkels diameters van 7,5 en 17,8 en 25,4 cm te gebruiken, dit in verband met de afmetingen van de stenen. Deze drie concentrische cirkels leveren dan vier gebieden op: de binnencirkel, de middencirkel, de buitencirkel en de ruimte daarbuiten. De middelste cirkel wordt "skjebne" genoemd - het Noordse woord voor 'lot' - , de middenkring heet "buiten skjebne", en de buitenkring wordt verdeeld in vier segmenten waaraan waar verschillende betekenissen worden toegeschreven. Bij interpretatie van de positie van de runenstenen zijn verschillende alternatieve methoden mogelijk:

Sommigen duiden de segmenten als 'gezondheid', 'huiselijke situatie', 'rijkdom' en 'succes'
Even gebruikelijk is het om aan die vier segmenten de elementen Aarde, Lucht, Vuur en Water toe te kennen. Hierbij wordt de symboliek van de alchemie aangewend.
Een andere mogelijkheid bij het voorspellen met runentekens is de toekenning van astrologische symboliek aan de stenen en hun geworpen positie op het matje.
De meest traditionele methode is een eenvoudig systeem waarbij de segmenten de namen 'Feoh', 'Birca', 'Ing' en 'Lagu' krijgen. Hierbij krijgen de stenen al naargelang hun 'landingsplaats' een aparte betekenis. In totaal zijn er dus 7 mogelijke terreinen waar de stenen op kunnen vallen: de 4 segmenten, Skjebne, buiten Skjebne en de plaats buiten de runencirkels.
Een ander occult gebruik van de runen is het zingen van de namen of klanken ervan, hetgeen meestal galdr wordt genoemd. Door zingen van de klanken zou magische krachten kunnen oproepen 

Drie-Runen-Orakel

Het drie-runen-orakel wordt gebruikt om in te schatten welke uitwerking een bepaalde handeling op de toekomst heeft. Hiervoor worden drie runen uit de zak getrokken en met de blanco kant naar boven gelegd van rechts naar links.

Als je de runen gelegd hebt begin je bij met de rechter rune om te draaien en deze te interpreteren, daarna de middelste en tenslotte de linker rune.

Negen-Runen-Orakel

In tegenstelling tot het drie-runen-orakel worden bij het negen-runen-orakel de stenen niet getrokken maar geworpen. Hiervoor heb je een ondergrond nodig, het makkelijkste is om deze van stof of stevig karton te maken.

Begin met het trekken van negen runenstenen, deze neem je in je schrijfhand, leg je andere hand eroverheen en schud de stenen rustig, daarna werp je ze in één beweging over de mat (niet zo hard dat ze over de randen heen vliegen en niet zo zacht dat ze op één klein hoopje terecht komen waar je ze toevallig losliet). Houdt tijdens dit hele gebeuren de vraag die je aan de runen wilt stellen in gedachten, vraag hem zonodig hardop.

Onthoudt (of noteer) welke runen met de runenkant naar boven en welke runen met de blanco kant naar boven zijn gevallen, dit maakt namelijk verschil bij de interpretatie van de runen.

Hierna begin je met de runen te interpreteren, begin hierbij met de rune die het meest in het midden ligt en werk zo je weg naar de buitenkanten toe.

Houdt rekening met het volgende:

het deel waar de meeste stenen in vallen is het deel waarin zich het meeste afspeelt, niet alleen met het interpreteren van de stenen, ook in je leven is dit het drukste punt (neem hierbij de ring van verlangen en wensen zowel als geheel als elke delen apart).

Ring van aanleg

De stenen die hier invallen geven aan wat je natuurlijke (aangeboren) sterke punten zijn die een rol spelen bij je vraag.

Ring van Omstandigheden

De runen die in deze ring vallen geven aan welke omstandigheden van invloed zijn.

Ring van Wensen en Verlangens

Deze ring geeft aan wat je wensen en verlangens zijn over het gevraagde thema en laat tevens zien op welk gebied deze wensen liggen.

Home